Waarom mislukt bedrijfsautomatisering zo vaak? (En hoe je het wél laat slagen)

Oorzaak 1: Automatisering mislukt door incosistente data

De grootste oorzaak van mislukte automatiseringsprojecten ligt niet bij de software, maar bij inconsistente stamdata. Wanneer artikelen dubbel bestaan, revisies niet synchroon lopen of coderingen per afdeling anders worden gebruikt, raakt de basis al scheef voordat er überhaupt geautomatiseerd wordt. Ook stuklijsten die niet overeenkomen met de werkelijkheid zorgen ervoor dat processen op papier kloppen, maar in de praktijk vastlopen.

Gevolgen hiervan zijn onder andere foutieve bestellingen, verkeerde paneellayouts en steeds terugkerende miscommunicatie tussen engineering en productie. Daardoor ontstaan eindeloze correctierondes die veel tijd en capaciteit opslokken. Automatisering versnelt in zo’n situatie vooral de verspreiding van fouten.

Kort samengevat ontstaan problemen doordat:

• Stamdata inconsistent, dubbel of onjuist is;
• Verschillende afdelingen verschillende coderingen en revisies hanteren;
• Stuklijsten niet aansluiten op de feitelijke uitvoering.

Oorzaak 2: Automatisering mislukt door gebrek aan eigenaarschap

Een tweede veelvoorkomende oorzaak van mislukte automatisering is het ontbreken van duidelijk eigenaarschap. In veel organisaties is onduidelijk wie precies verantwoordelijk is voor cruciale onderdelen van het proces. Wie beheert de artikeldata? Wie valideert revisies? Wie mag een workflow starten? En wie bewaakt dat datastandaarden worden gevolgd? Wanneer niemand deze vragen helder kan beantwoorden, ontstaat er een grijze zone waarin iedereen een beetje verantwoordelijk lijkt te zijn, maar uiteindelijk niemand echt de controle heeft.

Dit gebrek aan eigenaarschap ondermijnt elke vorm van automatisering. Systemen kunnen alleen goed functioneren wanneer processen strak zijn ingericht en teams weten wat hun rol is. Zonder discipline, structuur en duidelijke taakverdeling worden geautomatiseerde workflows eerder obstakels dan versnellers. Automatisering werkt pas echt wanneer de organisatie bereid is om verantwoordelijkheid expliciet vast te leggen en die ook te bewaken.

Oorzaak 3: Automatisering mislukt door integratie-chaos

Een derde oorzaak van mislukte automatisering is de integratie-chaos die ontstaat wanneer systemen simpelweg niet dezelfde taal spreken. CAD- en CAE-omgevingen hanteren vaak compleet andere structuren dan een ERP‑systeem, terwijl een PLM‑platform denkt in revisies en een ERP juist transacties centraal stelt. RPA‑oplossingen kunnen alleen zien wat er op het scherm gebeurt zonder te begrijpen wat de data daadwerkelijk betekent, en ETL‑pijplijnen moeten ondertussen allerlei uiteenlopende datamodellen met elkaar verbinden.

Wanneer er geen helder en zorgvuldig opgebouwd datamodel aan deze integraties ten grondslag ligt, verandert de technische omgeving al snel in een lappendeken van workarounds. En elke workaround lijkt misschien tijdelijk te werken, maar groeit vroeg of laat uit tot een bottleneck die processen vertraagt in plaats van ondersteunt. Succesvolle integratie vraagt daarom om structuur, uniformiteit en een gedeelde datalogica, niet om steeds meer pleisters.

Oorzaak 4: Automatisering mislukt door te groot te beginnen

Een vierde reden waarom automatisering vaak mislukt, is dat organisaties te groot beginnen. Veel trajecten starten met ambitieuze uitspraken zoals:

• “We willen end‑to‑end automatiseren.”
• “We pakken meteen het hele engineeringproces aan.”
• “We willen alles koppelen.”

Het gevolg is voorspelbaar: maanden werk, weinig tastbaar resultaat en afnemend draagvlak in de organisatie. Wanneer alles tegelijk moet veranderen, verandert er uiteindelijk vaak niets.

Succesvolle automatisering ontstaat juist door klein te beginnen. Dat betekent focussen op één proces, één concreet pijnpunt of één overdrachtsmoment waar variatie en handmatig werk samenkomen.

• Eén proces
• Eén pijnpunt
• Eén overdrachtsmoment

Door deze kleine maar gerichte stappen goed te zetten, ontstaat de basis waarop je verder kunt bouwen en schaalbare automatisering mogelijk wordt.

Oorzaak 5: Automatisering mislukt door angst en weerstand

De vijfde oorzaak van mislukte automatiseringstrajecten is angst en weerstand binnen de organisatie. Automatisering verandert namelijk het dagelijkse werk — en dat roept vragen op. Medewerkers vragen zich af:

• “Wordt mijn werk overbodig?”
• “Moet ik weer een nieuwe tool leren?”
• “Wat als het fout gaat?”

Als organisaties deze zorgen niet vroegtijdig en transparant adresseren, ontstaat er weerstand. En weerstand is een stille maar hardnekkige saboteur: zelfs de beste technologie komt tot stilstand wanneer mensen het nut niet zien of onzeker zijn over de gevolgen. Zonder duidelijke communicatie, zichtbare quick wins en betrokkenheid van de teams die met de veranderingen moeten werken, loopt elk automatiseringstraject het risico te stranden voordat het goed en wel begonnen is.

Hoe het wél lukt: de succesformule

Succesvolle automatisering begint bij datakwaliteit. Dat vraagt om heldere standaarden voor artikeldata, revisiebeheer, coderingen en technische structuren zoals IEC 81346. Wanneer die basis klopt, ontstaat er ruimte voor procesdiscipline: duidelijke eigenaars, afgesproken verantwoordelijkheden en strakke regie op wijzigingen. Pas dan kan een organisatie bouwen aan een interface‑architectuur met consistente datamodellen, gestuurde workflows en integraties die op events reageren in plaats van op workarounds.

Voor bedrijven in elektrotechniek, paneelbouw en machinebouw speelt Eplan hierin een sleutelrol. Het is geen tekenpakket, maar een bron van waarheid voor technische data. Schema’s, paneellayouts en kabelrouting worden consistent, lijsten rollen automatisch uit het systeem, engineering sluit moeiteloos aan op ERP en PLM en revisieconflicten verdwijnen. Daarmee wordt automatisering betrouwbaar in plaats van risicovol — precies omdat Eplan datagedreven engineering mogelijk maakt.

Wie zonder fouten wil beginnen, kiest één proces met een duidelijk pijnpunt, brengt de huidige stappen in kaart, definieert standaarden en eigenaarschap, bouwt een minimaal werkend proces en verbetert op basis van feedback en meetbare resultaten. Daarna kan worden opgeschaald. Automatisering is geen big bang maar een iteratief traject dat groeit op discipline, kwaliteit en kleine, gecontroleerde stappen.